ABD borsalarına yönelen Türk yatırımcıların sayısı her yıl artıyor. SCHD, VYMI, JEPQ gibi yüksek temettü verimliliğine sahip ETF'ler özellikle uzun vadeli portföy kurmak isteyenlerin radarında. Ama bu yatırımların vergi boyutu çoğu zaman göz ardı ediliyor. Oysa doğru yapılandırılmazsa sürpriz vergi faturalarıyla karşılaşmak kaçınılmaz.
Bu rehber, Türk vatandaşlarının ABD borsasından elde ettiği temettü ve satış kazançlarında hangi vergi yükümlülükleriyle karşılaştığını somut örneklerle açıklıyor. Yatırım kararı almadan önce güncel Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularını takip etmenizi ve bir vergi danışmanına başvurmanızı öneririz.
İki Farklı Gelir, İki Farklı Vergi
ABD borsasından elde edilen gelirler temettü ve satış kazancı olarak iki ayrı kategoride değerlendiriliyor. Her birinin vergilendirme mantığı farklı.
Temettü Gelirleri
2026 yılı için beyanname verme sınırı 22.000 TL. Yıl içinde aldığınız temettü toplamı bu tutarın altında kalıyorsa beyanname vermenize gerek yok. Bu sınırı aşarsanız tüm temettü geliri gelir vergisine tabi hale geliyor.
ABD tarafında otomatik olarak yüzde 30 stopaj kesiliyor. Ancak aracı kurumunuz aracılığıyla W-8BEN formunu doldurursanız Türkiye ile ABD arasındaki vergi anlaşması devreye giriyor ve bu oran yüzde 20'ye düşüyor. Beyanname verirken "yurt dışında ödenen vergiler" kaleminden bu yüzde 20'yi Türkiye'deki gelir vergisinden düşebiliyorsunuz, yani aynı gelir için iki kez vergi ödemenin önüne geçilmiş oluyor.
Aracı kurumunuzun size 1042-S formu vermesi bu mahsup işlemi için gerekli. Formu almayı unutmayın.
Sık sorulan bir soru da şu: temettüleri otomatik olarak yeniden yatırsam yine de vergi öder miyim? Cevap evet. Temettü hesabınıza girdiği anda "kazanç" sayılıyor, paranın cebinize geçip geçmemesi vergi yükümlülüğünü değiştirmiyor.
Satış Kazançları
Bu kısım biraz daha teknik ama Türkiye'deki enflasyon düzeltmesi mekanizması sayesinde reel kazanç üzerinden vergi ödüyorsunuz. Nominal değer üzerinden değil.
Şöyle bir örnek üzerinden gidelim: Şubat 2020'de 10.000 dolara aldığınız bir ETF, o günkü kurla 100.000 TL'ye denk geliyor. Şubat 2026'da aynı ETF 25.000 dolara çıktı ve satış günkü kurla 750.000 TL değerinde.
Enflasyon düzeltmesi için alım ve satım tarihlerindeki bir önceki aya ait Yİ-ÜFE endeks değerlerine bakıyorsunuz. Örneğin Ocak 2020 endeksi 500, Ocak 2026 endeksi 3.000 olsun. Endeks 6 katına çıkmış, dolayısıyla alış maliyetiniz de 6 katına güncelleniyor: 100.000 TL × 6 = 600.000 TL.
Gerçek kazancınız: 750.000 TL eksi 600.000 TL = 150.000 TL.
2026 vergi dilimlerine göre bu tutar 190.000 TL'nin altında kaldığından yüzde 15 oranıyla vergilendiriliyor: 22.500 TL vergi.
Kazancın daha yüksek olduğu bir senaryoda, örneğin 350.000 TL reel kazançta: ilk 190.000 TL için yüzde 15 olan 28.500 TL, kalan 160.000 TL için yüzde 20 olan 32.000 TL ve toplam 60.500 TL vergi çıkıyor.
Bu vergi 2027 Mart ayında beyan ediliyor ve Mart ile Temmuz olmak üzere iki taksitte ödeniyor. Parayı bir yıl daha elinizde tutmuş oluyorsunuz.
Kayıt Tutmadan Olmaz
Bütün bu hesaplamaların yapılabilmesi için her alım-satım işleminin kayıt altına alınması şart. Tarih, ETF adı, birim fiyat, toplam tutar ve işlem gününün TCMB dolar alış kurunu içeren bir Excel tablosu tutun. Bu bilgi olmadan enflasyon düzeltmesi hesaplanamıyor ve vergi beyannamesi doğru doldurulamıyor.
Aracı kurum olarak Interactive Brokers (IBKR) Türk vatandaşlarına hesap açıyor ve düşük komisyon oranlarıyla öne çıkıyor.
Özet
W-8BEN formunu doldurun, temettü stopajını yüzde 20'ye düşürün ve beyannamede mahsup edin. Tüm işlemlerinizi anlık TCMB kuruyla kaydedin. Satış kazançlarında Yİ-ÜFE endeksini takip ederek enflasyon düzeltmesinden yararlanın. 22.000 TL beyanname sınırını aşıp aşmadığınızı her yıl kontrol edin.
ABD borsası uzun vadeli temettü yatırımı için cazip bir alan. Ama vergi tarafını bilmeden ilerlemenin bedeli ağır olabiliyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder