Deneme çözmek ile deneme yapmak arasında fark var. Çoğu öğrenci denemeleri çözüyor ama yapmıyor — yani cevapları kontrol edip netin kaç çıktığına bakıyor, sonra bir kenara koyuyor. Bu yaklaşımla aylar geçiyor, yüzlerce soru çözülüyor ama netler yerinde sayıyor. Çünkü denemenin asıl değeri sorularda değil, sonrasında.
Denemeyi Gerçek Sınav Gibi Yapın
Bu cümleyi herkes söylüyor ama kaç kişi gerçekten uyguluyor? TYT sabah 10.15'te başlıyor, 135 dakika sürüyor. AYT öğleden sonra, 180 dakika. Denemenizi de bu saatlerde yapın — hafta sonu öğleden sonra kanepeye uzanıp "şunu bir çözeyim" modunda değil.
Telefonunuzu başka bir odaya koyun. Kimsenin rahatsız etmeyeceği bir ortam kurun. Tuvalet molası bile vermeyin — gerçek sınavda yok. Kulağa abartılı geliyor ama bu koşullar hem zamanla gerçek sınav temposuna alışmanızı sağlıyor hem de o günkü gerçek performansınızı gösteriyor.
Kaynak olarak başlangıçta ÖSYM tarzı soru bankaları (Palme, Karekök, 3D, Limit, Çap gibi) yeterli. İlerledikçe yayınevlerinin hazır deneme setlerine geçebilirsiniz. Haftada iki ya da üç deneme ideal — daha fazlası analiz için zaman bırakmaz, daha azı tempo kazandırmaz.
Asıl İş Burası: Deneme Sonrası Analiz
Deneme biter bitmez analiz başlamalı — ertesi güne bırakmayın, çünkü o sırada hangi soruda ne düşündüğünüz hâlâ aklınızda. Bu aşamaya en az iki, mümkünse üç saat ayırın.
Net hesabı ve konu dağılımı: Doğru eksi yanlışın dörtte biri, net bu kadar. Ama sayıdan öte, yanlışlarınızın hangi konulardan geldiğine bakın. Matematik yanlışlarınızın sekizi problemlerden çıkıyorsa önümüzdeki hafta problem türlerine odaklanmanız gereken mesaj bu.
Yanlışların sebebini kategorize edin: Her yanlış aynı değil. Bilgi eksikliği, dikkat hatası, zaman yetmemesi, iki şık arasında kararsızlık — bunlar birbirinden farklı sorunlar ve çözümleri de farklı. Bilgi eksikliğini konu tekrarıyla giderirsiniz; dikkat hatasını ancak farkındalıkla. "Yanlış yaptım" değil, "neden yanlış yaptım" sorusunu sormak burada belirleyici.
Zaman analizi: Hangi derste son sorular boş kaldı? Hangi sorularda iki dakikadan fazla oyalandınız? Bu soruları işaretleyin ve tekrar çözün — hem konuyu pekiştirmiş hem de o soru tipine olan direncini kırmış olursunuz.
Haftalık Ritim
Şubat-Mart'ta haftada iki deneme (biri TYT, biri karışık) yeterli. Nisan'da üçe çıkarın. Mayıs-Haziran'da dört ya da beşe. Her denemenin ardından bir gün analiz, bir gün zayıf konu tekrarı — bu döngüyü bozmayın.
Tüm deneme sonuçlarını bir tabloda tutun: tarih, TYT net, AYT net, tahmini puan. Grafik olarak görmek hem nerede durduğunuzu netleştirir hem de haftalık artışları fark etmenizi sağlar. Küçük artışlar bile motivasyon kaynağı olabiliyor.
Netler Düşerse
Bir denemede netleriniz beklenmedik biçimde düştüyse panik yapmanın anlamı yok. Yorgunluk, uyku düzensizliği, o gün konsantrasyonun dağık olması — bunların hepsi sonucu etkiliyor. Tek bir denemeye bakarak "gelişmiyorum" sonucuna varmak yanıltıcı. Trendine bakın, tek noktaya değil.
Yanlış yaptığınız soruları çözmeden yeni denemeye geçmek ise tek gerçek tuzak. O soruya bir daha bakmazsanız bir sonraki denemede aynı hatayı yapma ihtimaliniz çok yüksek — ve bu kısır döngü aylar sürebilir.
